01/10/2026
Kedi ve köpeklerde trafik kazaları, yüksekten düşme, hayvan saldırıları, kesici-delici yaralanmalar ve çeşitli fiziksel travmalar acil müdahale gerektiren durumların başında gelmektedir. Travma sonrasında dışarıdan görülen yaralanma her zaman hasarın gerçek boyutunu yansıtmayabilir. Belirgin bir yara bulunmayan bir hayvanda dahi iç kanama, akciğer hasarı, organ yaralanmaları veya kırıklar gelişmiş olabilir. Bu nedenle travmalı bir hastada öncelik, görünen yaralanmaya değil hayati fonksiyonların hızlı ve sistematik biçimde değerlendirilmesine verilir.
İlk değerlendirmede hava yolunun açıklığı, solunum ve dolaşım durumu, bilinç düzeyi, mukozaların görünümü, nabız, vücut sıcaklığı ve aktif kanama varlığı kontrol edilir. Şok veya solunum güçlüğü bulunan hastalarda tanısal işlemlerden önce hastanın stabilizasyonu ön plana alınır. Gerektiğinde oksijen desteği, damar yolu açılması, sıvı tedavisi, kanama kontrolü, ağrı yönetimi ve diğer acil uygulamalar gerçekleştirilir. Ciddi kan kaybı bulunan ve transfüzyon gereksinimi gelişen hastalarda ise uygunluk değerlendirmeleri ve kan grubu tayininin ardından kan nakli tedavi seçenekleri arasında yer alabilir.
Hastanın genel durumu stabil hale geldikten sonra travmanın vücutta oluşturduğu hasarın belirlenmesine yönelik ayrıntılı değerlendirmeye geçilir. Hemogram ve biyokimyasal kan analizleri hastanın genel durumu ve kan kaybı hakkında bilgi sağlarken; ultrasonografi özellikle göğüs veya karın boşluğunda serbest sıvı ve iç organ hasarı şüphesinin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Radyografik inceleme ile kırık ve çıkıkların yanı sıra göğüs kafesi, akciğerler ve diğer travmatik değişiklikler araştırılabilir. Gereken vakalarda daha ileri görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılabilir.
Travma sonucunda tespit edilen probleme göre tedavi süreci her hasta için ayrı planlanır. Bazı yaralanmalar medikal tedavi, yara bakımı ve yakın takip ile yönetilebilirken; açık veya komplike yaralar, bazı kırıklar, iç organ yaralanmaları ve diğer ciddi travmatik durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Ümraniye Belediyesi Sahipsiz Hayvan Bakımevi’nde travmalı hastalara yaklaşım; ilk acil değerlendirmeden stabilizasyona, laboratuvar ve görüntüleme yöntemlerinden gerekli cerrahi müdahale ve takip sürecine kadar bütüncül olarak yürütülmektedir.
