01/10/2026
Sarılık, kedi ve köpeklerde deri, diş etleri, gözlerin beyaz kısmı ve diğer mukozaların sarı renk almasıyla fark edilebilen önemli bir klinik bulgudur. Tek başına bir hastalık değil, kandaki bilirubin düzeyinin artması sonucunda ortaya çıkan bir belirtidir. Bu nedenle sarılık görülen bir hastada yalnızca karaciğere odaklanmak yerine bilirubin artışına yol açabilecek farklı hastalıkların birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Sarılığın nedenleri genel olarak üç ana grupta incelenebilir. Alyuvarların normalden fazla yıkımlanması (hemoliz) sonucunda oluşan prehepatik sarılıkta bağışıklık sistemi aracılı hastalıklar, bazı enfeksiyonlar ve kan parazitleri gibi nedenler araştırılabilir. Hepatik sarılıkta problem doğrudan karaciğer dokusundan kaynaklanır; inflamatuvar veya enfeksiyöz hastalıklar, toksik etkiler ve çeşitli karaciğer hastalıkları bilirubinin işlenmesini bozabilir. Posthepatik sarılıkta ise bilirubinin safra yoluyla atılımı engellenir. Safra kanallarındaki tıkanıklıklar, safra kesesi hastalıkları, pankreas çevresindeki problemler veya kitleler bu tabloya neden olabilir.
Sarılık fark edilen bir hastada nedenin belirlenebilmesi için ayrıntılı klinik muayenenin ardından hemogram ve biyokimyasal kan analizleri önemli bilgiler sağlar. Alyuvar sayısı ve hematokrit değerleri anemi ve hemoliz açısından değerlendirilirken; bilirubin ve karaciğerle ilişkili biyokimyasal parametreler incelenir. Gerektiğinde kan frotileri ve enfeksiyöz hastalıklara yönelik testlerden yararlanılabilir. Ultrasonografi ile karaciğer, safra kesesi, safra yolları ve çevre organların yapısının değerlendirilmesi de sarılığın kaynağının araştırılmasında önemli bir basamaktır.
Sarılığı tedavi etmek için öncelikle sarılığa neden olan hastalığın belirlenmesi gerekir. Hemolize bağlı bir tablo ile karaciğer hastalığı veya safra yolu tıkanıklığının tedavisi birbirinden tamamen farklı olabilir. Ümraniye Belediyesi Sahipsiz Hayvan Bakımevi’nde sarılık tespit edilen kedi ve köpekler; klinik muayene, laboratuvar incelemeleri, mikroskobik değerlendirme ve gerekli görüntüleme yöntemleri birlikte kullanılarak değerlendirilmektedir. Böylece amaç yalnızca görünen sarılık bulgusunu değil, bu bulgunun altında yatan temel hastalığı ortaya koyarak uygun tedaviyi planlamaktır.
