01/10/2026
Kedilerde idrar yapamama, özellikle erkek kedilerde acil müdahale gerektiren ve kısa sürede yaşamı tehdit edebilen bir durumdur. Üretranın kristaller, mukus, hücresel materyal veya üretral tıkaçlarla tamamen ya da kısmen tıkanması sonucunda idrarın mesaneden dışarı atılması engellenebilir. Etkilenen kediler sık sık kum kabına gidebilir, uzun süre idrar yapma pozisyonunda kalabilir, yalnızca birkaç damla idrar çıkarabilir veya hiç idrar yapamayabilir. Huzursuzluk, genital bölgeyi sık yalama, ağrı nedeniyle ses çıkarma ve karın bölgesine dokunulmasına tepki verme de görülebilir.
Tıkanıklık devam ettikçe mesane giderek genişler ve böbreklerden idrarın normal şekilde uzaklaştırılması bozulur. Bunun sonucunda kanda üre ve kreatinin gibi atık maddeler birikmeye başlayabilir ve ciddi elektrolit bozuklukları gelişebilir. Özellikle potasyum düzeyinin yükselmesi (hiperkalemi) kalbin elektriksel aktivitesini etkileyerek ciddi ritim bozukluklarına yol açabilir. İlerleyen vakalarda halsizlik, kusma, iştahsızlık, vücut sıcaklığında düşme, bilinç durumunda bozulma ve dolaşım problemleri ortaya çıkabilir.
İdrar yapamadığı düşünülen bir kedide öncelikle hastanın genel durumu ve mesanenin doluluğu değerlendirilir. Gerektiğinde kan analizleriyle böbrek değerleri ve elektrolitler incelenirken; idrar analizi, mikroskobik sediment muayenesi, röntgen ve ultrasonografi ile kristaller, üriner taşlar ve tıkanıklığa neden olabilecek diğer problemler araştırılabilir. Tam üretral obstrüksiyon bulunan hastalarda öncelik hastanın stabilizasyonu ve tıkanıklığın mümkün olan en kısa sürede giderilerek idrar akışının yeniden sağlanmasıdır. Sonrasında sıvı tedavisi, ağrı kontrolü ve hastanın klinik durumuna göre gerekli diğer tedaviler planlanır.
İdrar yapmaya çalışmak ile gerçekten idrar yapabilmek aynı şey değildir. Özellikle erkek bir kedinin tekrar tekrar kum kabına gitmesine rağmen idrar çıkaramadığının fark edilmesi durumunda beklenmemelidir. Ümraniye Belediyesi Sahipsiz Hayvan Bakımevi’nde üriner sistem problemi bulunan kediler klinik muayene, laboratuvar ve görüntüleme yöntemleriyle değerlendirilerek gerekli tedavi süreci planlanmaktadır. Üretral obstrüksiyonda erken müdahale, böbrek hasarı ve ciddi metabolik komplikasyonların gelişme riskinin azaltılması açısından büyük önem taşır.
