01/10/2026
İshal, kedi ve köpeklerde sık karşılaşılan bir klinik bulgudur ve her zaman yalnızca beslenme değişikliği veya geçici bir bağırsak problemi anlamına gelmez. Dışkının kıvamı ve sıklığındaki değişikliklerin yanı sıra kan veya mukus görülmesi, kusma, iştahsızlık, halsizlik, ateş, karın ağrısı ve kilo kaybı gibi belirtilerin eşlik etmesi, altta yatan daha ciddi bir hastalığın göstergesi olabilir. Özellikle yavru, yaşlı veya genel durumu bozuk hayvanlarda devam eden ishal kısa sürede sıvı ve elektrolit kaybına neden olabileceğinden dikkatle değerlendirilmelidir.
İshalin altında çok farklı nedenler bulunabilir. Bağırsak parazitleri, protozoonlar, viral ve bakteriyel enfeksiyonlar, ani beslenme değişiklikleri, uygun olmayan gıdaların tüketilmesi, toksik maddeler ve gastrointestinal yabancı cisimler bunlardan bazılarıdır. Bununla birlikte her ishalin kaynağı doğrudan bağırsaklar olmayabilir; pankreas, karaciğer ve böbrek hastalıkları ile bazı endokrin ve diğer sistemik hastalıklar da sindirim sistemi belirtilerine yol açabilir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan veya uzun süren ishal olgularında yalnızca dışkının düzeltilmesine yönelik bir yaklaşım yeterli olmayabilir.
İshal şikâyeti bulunan bir hastada öncelikle klinik muayene ve ayrıntılı değerlendirme yapılır. Hastanın bulgularına göre dışkının mikroskobik incelenmesiyle parazit yumurtaları, kistler ve ookistler araştırılabilir; hemogram ve biyokimyasal analizlerle enfeksiyon, inflamasyon ve organ fonksiyonları değerlendirilebilir. Gerekli durumlarda hızlı tanı testleri veya moleküler yöntemlerden yararlanılabilir. Yabancı cisim, tıkanıklık veya başka bir abdominal hastalıktan şüphelenildiğinde ise röntgen ve ultrasonografi tanısal sürece dahil edilebilir.
İshalin tedavisinde temel amaç yalnızca dışkı kıvamını normale döndürmek değil, ishale neden olan asıl problemi belirlemek ve buna yönelik tedaviyi planlamaktır. Özellikle şiddetli veya devam eden vakalarda gelişen dehidrasyon ve elektrolit kayıplarının düzeltilmesi için destek tedavileri de gerekebilir. Ümraniye Belediyesi Sahipsiz Hayvan Bakımevi’nde ishal şikâyeti bulunan kedi ve köpekler klinik bulguları doğrultusunda değerlendirilerek gerekli laboratuvar, mikroskobik inceleme ve görüntüleme yöntemleriyle altta yatan neden araştırılmaktadır.
