01/10/2026
Sahipsiz hayvanlarda vücudun herhangi bir bölgesinde fark edilen her kitle tümör anlamına gelmediği gibi, yalnızca kitlenin görünümüne bakılarak iyi veya kötü huylu olduğuna karar vermek de mümkün değildir. Bu nedenle bakımevimize getirilen kedi ve köpeklerde saptanan kitleler; hastanın genel durumu, kitlenin yerleşimi, büyüklüğü, çevre dokularla ilişkisi ve eşlik eden klinik bulgularla birlikte değerlendirilir. Tümör şüphesi bulunan olgularda amaç yalnızca kitlenin ne olduğunu belirlemek değil, hastalığın vücuttaki yayılımını ve hasta üzerindeki etkisini de ortaya koymaktır.
İlk muayenenin ardından olgunun özelliğine göre röntgen ve ultrasonografi gibi görüntüleme yöntemlerinden, gerekli durumlarda ise bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntülemeden (MR) yararlanılabilir. Bu incelemeler kitlenin bulunduğu bölgeyi ve çevre dokularla ilişkisini değerlendirmeye, olası metastazların araştırılmasına ve uygulanacak tedavinin planlanmasına yardımcı olur. Özellikle kötü huylu tümör şüphesinde yalnızca görünen kitlenin değil, hastalığın bütünüyle değerlendirilmesi önem taşır.
Kesin tanıya ulaşabilmek için çoğu olguda kitleden hücre veya doku örneği alınması gerekir. İnce iğne aspirasyonu ve sitolojik inceleme ile kitlenin hücresel özellikleri hakkında ilk bilgiler elde edilebilirken, gerekli vakalarda biyopsi ve histopatolojik inceleme ile daha ayrıntılı tanıya ulaşılır. Elde edilen sonuçlar; görüntüleme bulguları, kan analizleri ve hastanın klinik durumu ile birlikte değerlendirilerek tedavi planı oluşturulur.
Tedavi, tümörün türüne, yerleşimine, yayılımına ve hastanın genel durumuna göre her hayvan için ayrı planlanır. Uygun olgularda kitlenin cerrahi olarak çıkarılması temel tedavi seçeneği olabilirken, bazı tümörlerde cerrahiye ek olarak veya cerrahinin mümkün olmadığı durumlarda kemoterapi gibi onkolojik tedavi yöntemleri gündeme gelebilir. Sahipsiz hayvanlarda tümörlere yaklaşımda temel hedef; erken tanıdan evrelemeye, uygun tedavinin seçilmesinden takibe kadar bütüncül bir süreç yürüterek hayvanın yaşam süresi kadar yaşam kalitesini de korumaktır.
